Με στόχο τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση της χωρικής εξάπλωσης του ενδημικού φυτού Heliosperma intonsum, πραγματοποιήθηκε μία ερευνητική αποστολή στη χαράδρα του Αώου, εντός του Εθνικού Πάρκου Άγριας Πίνδου.
Πρόκειται για ένα από τα πιο σπάνια στενοενδημικά φυτά της Ελλάδας, καθώς δεν καταγράφεται πουθενά αλλού στον κόσμο. Στην αποστολή συμμετείχαν οι βοτανικοί Στάθης Αποστολόπουλος και Νίκος Γκουρνέλος από το Εργαστήριο Συστηματικής Βοτανικής του Τομέα Οικολογίας και Ταξινομικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και η επιστημονική ομάδα του MedINA.
Τα ελληνικά βουνά, αποτελούν θερμά σημεία βιοποικιλότητας, με σύγχρονες επιστημονικές μελέτες να τα χαρακτηρίζουν ως λίκνα και ως “μουσεία” της φύσης, λόγω του φυσικού πλούτου που κρύβουν. Η οροσειρά της Πίνδου, που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία φυτοποικιλότητας στην Ελλάδα, φιλοξενεί περισσότερα από 300 ενδημικά είδη.
Σε μία από τις πιο εντυπωσιακές τοποθεσίες της οροσειράς της Πίνδου, στη χαράδρα του Αώου, ζει το σπάνιο αυτό φυτό. Η περιοχή όπου φύεται αποτελεί τμήμα του Παγκόσμιου Γεωπάρκου Βίκου-Αώου και βρίσκεται εντός της Ζώνης Απόλυτης Προστασίας της Φύσης του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου, όπου εφαρμόζεται το υψηλότερο καθεστώς προστασίας με σκοπό τη διατήρηση της φυσικής κατάστασης των οικοσυστημάτων, χωρίς ανθρώπινες παρεμβάσεις. Το είδος προστατεύεται από το Π.Δ. 67/1981, το βασικό νομοθέτημα για τη διατήρηση των σπάνιων και απειλούμενων φυτών της ελληνικής αυτοφυούς χλωρίδας.
Αν και η παρουσία αυτού του μικρού φυτού είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες, μέχρι σήμερα δεν είχε πραγματοποιηθεί συστηματική μελέτη για την εκτίμηση του συνολικού μεγέθους του πληθυσμού του και τη λεπτομερή χαρτογράφηση της κατανομής του. Αντίστοιχα, δεν είχαν αξιολογηθεί στο πεδίο οι βασικές πιέσεις και απειλές που αντιμετωπίζει το είδος.
Γνωρίζοντας το λουλούδι του Αώου
Το H. intonsum είναι ένα τυπικό χασμόφυτο, δηλαδή είδος που φύεται αποκλειστικά σε σχισμές βράχων, γκρεμούς ή φαράγγια, αντλώντας τα θρεπτικά συστατικά του από το ελάχιστο χώμα που συγκεντρώνεται εκεί. Την περίοδο της άνθισης, μεταξύ Μαΐου και Ιουνίου, τα λευκά άνθη του ξεχωρίζουν πάνω στους απόκρημνους βράχους της χαράδρας του Αώου.
Η δυσπρόσιτη μορφολογία της χαράδρας και οι βραχώδεις σχηματισμοί καθιστούν τον εντοπισμό του H. intonsum μεγάλη πρόκληση. Στην έρευνα αξιοποιήθηκε μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone), επιτρέποντας την επισκόπηση και καταγραφή πληθυσμών του φυτού σε σημεία όπου η παρατήρηση και αναγνώρισή του είναι δύσκολη ή και αδύνατη.
Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν κατά την αποστολή αναμένεται να συμβάλουν ουσιαστικά στην κατανόηση της εξάπλωσης και της κατάστασης διατήρησης του είδους, καθώς και των σύγχρονων απειλών και πιέσεων που μπορεί να δέχεται, παρέχοντας πολύτιμη επιστημονική γνώση για την προστασία τόσο της χλωρίδας όσο και συνολικά της χαράδρας του Αώου.