Αώος/Vjosa: 3η Διασυνοριακή συνάντηση φορέων για τον Αώο, στους Ασπράγγελους Ζαγορίου

Αώος/Vjosa: 3η Διασυνοριακή συνάντηση φορέων για τον Αώο, στους Ασπράγγελους Ζαγορίου

  • ENG

Η 3η κατά σειρά διασυνοριακή συνάντηση ανταλλαγής απόψεων για τον διασυνοριακό ποταμό Αώο/Vjosa πραγματοποιήθηκε στις αρχές του μήνα στους Ασπράγγελους του Δήμου Ζαγορίου, στο πλαίσιο του έργου ESPID4Vjosa. Μεγάλη ήταν η συμμετοχή περιφερειακών και τοπικών αρχών, φορέων διαχείρισης των υδάτων από τις δύο χώρες, Ελλάδα και Αλβανία, καθώς και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Παρόντες βρέθηκαν εκπρόσωποι των Περιφερειών Ηπείρου, Αργυροκάστρου, Αυλώνας και Φιέρ και των δέκα Δήμων που διατρέχει ο δισυνοριακός ποταμός. Τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών εκπροσώπησαν από την πλευρά της Ελλάδας το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA) και η Πίνδος Περιβαλλοντική, και από την πλευρά της Αλβανίας η EcoAlbania.

Τόσο στις προηγούμενες όσο και σε αυτή τη συνάντηση, στο τραπέζι των συζητήσεων επισημάνθηκαν ζητήματα και προκλήσεις που αφορούν την ακεραιότητα του ποταμού και σχετίζονται άμεσα με την ευημερία των κοινοτήτων της περιοχής. Ο Δημήτρης Παπαγεωργίου, συντονιστής του έργου «Ri-Connect: Ο ποταμός Αώος ως διασυνοριακός οικολογικός διάδρομος» για το MedINA, αναφέρθηκε κατά την εισήγησή του στις πιέσεις και απειλές που εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο στην εξασφάλιση της ελεύθερης ροής και της οικολογικής συνδεσιμότητας του Αώου/Vjosa. Στάθηκε συγκεκριμένα στην σχεδιαζόμενη εγκατάσταση σχεδόν 50 μικρών υδροηλεκτρικών σταθμών εντός της λεκάνης απορροής του, τονίζοντας την ανεπανόρθωτη αλλοίωση του φυσικού χαρακτήρα και της υδρομορφολογίας της περιοχής, εφόσον τα έργα προχωρήσουν. Αναφέρθηκε στην ανάγκη ολοκληρωμένης θωράκισης του ποταμού μέσω ενός ενιαίου ισχυρού θεσμικού πλαισίου, ενώ επισήμανε ότι η πρόσφατη ανακήρυξη τμήματος της λεκάνης απορροής (ΛΑΠ) του Αώου ως Προστατευόμενου Φυσικού Σχηματισμού και Προστατευόμενου Τοπίου από το ΥΠΕΝ δεν δύναται να εφησυχάζει.

Οι τοποθετήσεις των φορέων κατά τη διάρκεια της συνάντησης αποτέλεσαν κατευθυντήρια δύναμη προς την οικοδόμηση μιας αποτελεσματικής και επίσημης γέφυρας συνεργασίας μεταξύ των θεσμικών οργάνων λήψης αποφάσεων των δύο χωρών. Δήμοι και Περιφέρειες εκδήλωσαν την επιθυμία τους για διασυνοριακή συνεργασία και ανταλλαγή γνώσεων, δεδομένων, εμπειρίας και μεθοδολογιών, ενώ συμφώνησαν στην ανάγκη κοινής κατεύθυνσης όσον αφορά θέματα βιώσιμης αξιοποίησης του ποταμού στον πρωτογενή, δευτερογενή και τριτογενή τομέα. Στην ανάγκη λήψης κοινών αποφάσεων ενέπεσε και το κρίσιμο ζήτημα της διαχείρισης των νερών του ποταμού εν όψει κλιματικής αλλαγής. Όλες οι πλευρές τόνισαν την ανάγκη διατήρησης της ελεύθερης ροής των νερών του και της εφαρμογής ενός καθολικού καθεστώτος προστασίας και διαχείρισης του ποτάμιου δικτύου. Εκπρόσωποι των Δήμων Ζαγορίου και Κόνιτσας χαρακτήρισαν την ελεύθερη επικοινωνία των υδάτων ως απαραίτητο και αδιαπραγμάτευτο συστατικό για την ευημερία του τόπου, δηλώνοντας την αντίθεση τους στην εγκατάσταση ΜΥΗΕ εντός της ΛΑΠ του Αώου.

Για να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που επισημάνθηκαν προτάθηκε ένα κοινό σχέδιο δράσης με στόχο την αποτελεσματική διαχείριση των υδάτινων πόρων, τη δημιουργία ενός κοινού συστήματος δεδομένων και τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, σύμφωνα με την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Νερά. Επιπλέον, συζητήθηκαν συμφωνίες συνεργασίας ως αποτελεσματικός μηχανισμός για τη συμμετοχή των ελληνικών και αλβανικών φορέων στην εφαρμογή ενός κοινού σχεδίου δράσης, σε τρία επίπεδα: μεταξύ των Δήμων, μεταξύ των αντίστοιχων Περιφερειών και μεταξύ των υπηρεσιών διαχείρισης υδάτων και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου. Η εμπλοκή της κοινωνίας των πολιτών κρίθηκε επίσης σημαντική για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων που αφορούν τον ποταμό.

Το προσεχές διάστημα αναμένεται αξιολόγηση από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη στις προτάσεις συνεργασίας που τέθηκαν, με σκοπό τη δημιουργία ενός κοινά συμφωνημένου πλαισίου σύμπραξης προς όφελος του διασυνοριακού ποταμού Αώου/Vjosa.