Το έργο του MedINA “Η ΑΠΚ στα μονοπάτια των Κυθήρων – Αναδεικνύοντας τη ζωντανή αγροτική κληρονομιά του εμπορικού μονοπατιού Μ21” μάς ταξιδεύει στα Κύθηρα, όπου το Αιγαίο, το Ιόνιο και το Κρητικό Πέλαγος ενώνονται και αφήνουν το πολιτιστικό τους αποτύπωμα στο νησί.
Οι 60 οικισμοί των Κυθήρων συνδέονται με ένα εκτεταμένο δίκτυο μονοπατιών που στο παρελθόν εξυπηρετούσε όλες τις μετακινήσεις στο νησί. Το δίκτυο αυτό, ξεκίνησε σταδιακά να παίρνει και πάλι ζωή, ως αποτέλεσμα της συστηματικής δουλειάς των τελευταίων χρόνων στο πλαίσιο του προγράμματος αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης «Μονοπάτια Κυθήρων – Kythera Trails».
Η δημιουργία του δικτύου Kythera Trails στοχεύει στην αποκατάσταση και ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών της περιοχής, προσφέροντας μια μοναδική ευκαιρία στους επισκέπτες να εξερευνήσουν την πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον του νησιού. Το δίκτυο αποτελείται από 11 ολοκληρωμένες περιηγητικές διαδρομές, συνολικού μήκους 100 χιλιομέτρων, ενώ σε αυτές έχουν προστεθεί νέα στοιχεία και εμπειρίες, όπως το αναρριχητικό μονοπάτι via ferrata, τα ασφαλισμένα φαράγγια για canyoning και οι διαδρομές ορεινής ποδηλασίας. Οι διαδρομές αυτές, συνοδεύονται από 417 αφηγήσεις σε σημεία πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς, αξιοποιώντας την τοπική γνώση ως απόσταγμα εθνογραφικής μελέτης.
Το δίκτυο μονοπατιών υποστηρίζει παράλληλα την προώθηση της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης των Κυθήρων, καθώς συμβάλλει στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου μέσω της χρήσης υφιστάμενων υποδομών εκτός καλοκαιριού, προωθώντας έτσι μια πιο ισορροπημένη και δίκαιη ανάπτυξη.
Το μονοπάτι Μ21 είναι ένα νέο και σημαντικό τμήμα του δικτύου Kythera Trails, το οποίο ενώνει το Ιόνιο με το Αιγαίο, αναβιώνοντας το παλιό εμπορικό μονοπάτι που συνέδεε τον Μυλοπόταμο με τον Αβλέμονα, το κύριο λιμάνι των Κυθήρων. Η διαδρομή αυτή διασχίζει τον κάμπο της Παλιόπολης, μία από τις λίγες εύφορες περιοχές του νησιού, και συνδέει οικισμούς όπως οι Αραίοι, τα Μητάτα και τα Βιαράδικα. Ο σχεδιασμός του μονοπατιού πραγματοποιήθηκε το 2020 στο πλαίσιο της μελέτης για την επέκταση του δικτύου μονοπατιών («Β’ Φάση»), την οποία χρηματοδότησε το MedINA.
Το μονοπάτι Μ21 αναδεικνύει την πλούσια αγροτική παράδοση των Κυθήρων, η οποία δεν έχει καταγραφεί συστηματικά μέχρι σήμερα. Η αγροτική κληρονομιά του νησιού περιλαμβάνει παραδοσιακές καλλιεργητικές πρακτικές, όπως η «μπαμπακία» (άνυδρο μποστάνι), η καλλιέργεια της ελιάς, η μικρής κλίμακας καλλιέργεια οπωροφόρων και η μελισσοκομία, οι οποίες αποτυπώνονται στο μονοπάτι.
Tο έργο περιλαμβάνει:
- επιτόπια έρευνα και καταγραφές της πολιτιστικής και περιβαλλοντικής κληρονομιάς του μονοπατιού
- συνεντεύξεις με κατοίκους της περιοχής
- δημιουργία του αφηγήματος του μονοπατιού και των σημείων ενδιαφέροντος κατά μήκος της διαδρομής
- συμπερίληψη όλου του υλικού στη διαδικτυακή πλατφόρμα του Kythera Trails
Τα μονοπάτια των Κυθήρων αποκαθίστανται, εμπλουτίζονται με σημεία ενδιαφέροντος φύσης και πολιτισμού και ζωντανεύουν με τοπικές αφηγήσεις και τα βιώματα των κατοίκων του νησιού!
Το έργο “Αναδεικνύοντας τη ζωντανή αγροτική κληρονομιά του εμπορικού μονοπατιού Μ21” υλοποιείται από το MedINA με την οικονομική υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού.