Το έργο ReFlow αφορά την εκπόνηση προπαρασκευαστικών μελετών για το Βαθυρεματιώτικο, έναν βασικό παραπόταμο του Ευρώτα με ιδιαίτερη οικολογική σημασία. Ειδικότερα, η περιοχή του έργου φιλοξενεί σημαντικά είδη ψαριών, μεταξύ των οποίων τα ενδημικά του Ευρώτα Λακωνικός Πελασγός (Pelasgus laconicus) και Καιαδική Μενίδα (Squalius keadicus), και τα δύο αξιολογημένα ως Κινδυνεύοντα (ΕΝ) σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, καθώς και το Ευρωπαϊκό χέλι (Anguilla anguilla), το οποίο είναι Κρισίμως Κινδυνεύον (CR) σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο.
Το ReFlow περιλαμβάνει την εκπόνηση τεχνικών και περιβαλλοντικών μελετών για ένα παρωχημένο και σήμερα μη λειτουργικό αρδευτικό φράγμα, κατασκευασμένο τη δεκαετία του 1980. Το φράγμα έχει επιχωματωθεί από φερτά υλικά και δεν εξυπηρετεί ενεργές αρδευτικές ανάγκες. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η υφιστάμενη τεχνική κατασκευή επηρεάζει τη φυσική μετακίνηση προστατευόμενων ειδών ψαριών κατά μήκος του ποτάμιου συστήματος, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη διερεύνηση λύσεων αποκατάστασης της ποτάμιας συνδεσιμότητας.
Στόχος του έργου είναι η συλλογή και σύνθεση της απαραίτητης επιστημονικής, τεχνικής και κοινωνικής τεκμηρίωσης, η οποία θα επιτρέψει την αξιολόγηση της διαχείρισης του υφιστάμενου τεχνητού φραγμού στο μέλλον. Το έργο δεν περιλαμβάνει κατασκευαστικές παρεμβάσεις, αλλά επικεντρώνεται στην διεξαγωγή μελετών και συλλογή δεδομένων, που μπορούν να υποστηρίξουν τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων από τους αρμόδιους φορείς, με βάση την ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία.
Στο πλαίσιο του έργου θα υλοποιηθούν οικολογικές έρευνες πεδίου, τοπογραφική αποτύπωση του φράγματος και της κοίτης, υδρολογική ανάλυση καθώς και αξιολόγηση πλημμυρικού κινδύνου για διαφορετικά σενάρια. Τα αποτελέσματα θα ενσωματωθούν σε Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία δύναται να υποβληθεί από τον φορέα διαχείρισης του φράγματος στις αρμόδιες αρχές για αξιολόγηση.
Οι βασικοί στόχοι του έργου ReFlow είναι:
- η διερεύνηση της υφιστάμενης περιβαλλοντικής κατάστασης στο υδρογραφικό δίκτυο του Βαθυρεματιώτικου και των ανάντη κλάδων του,
- η αξιολόγηση των επιπτώσεων του μη λειτουργικού φράγματος στη ροή και τη συνδεσιμότητα του ποταμού,
- η τεκμηρίωση του περιβαλλοντικού οφέλους από την αποκατάσταση της φυσικής ροής και της ποτάμιας συνδεσιμότητας,
- η προετοιμασία των απαραίτητων τεχνικών και περιβαλλοντικών μελετών για ενδεχόμενη μελλοντική αδειοδότηση παρεμβάσεων,
- η εμπλοκή τοπικών και θεσμικών φορέων στη διαδικασία, και η διοργάνωση δύο τοπικών εκδηλώσεων, με στόχο την ενημέρωση, τον διάλογο και τη συλλογή απόψεων.
Το έργο “ReFlow” έχει διάρκεια ενός έτους και χρηματοδοτείται από το Open Rivers Programme, με φορέα υλοποίησης το MedINA.