Η πρώτη διαδικτυακή συνάντηση των μελών της Ελληνικής Ομάδας Κυκλικής Βιοοικονομίας είναι γεγονός! Στις 25 Σεπτεμβρίου 2024 εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα, του Πανεπιστημίου Αιγαίου, οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και της τοπικής αυτοδιοίκησης είχαν την ευκαιρία να γνωριστούν, ως μέλη της νέας ομάδας, και να παρουσιάσουν τις δράσεις των φορέων τους σχετικά με την προώθηση της κυκλικής βιοοικονομίας στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (ΠΒΑ). Στη συνάντηση κοινοποιήθηκαν χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τα πρώτα παραδείγματα πρωτοβουλιών αξιοποίησης της υπάρχουσας βιομάζας καθώς και το πώς αναμένεται η Ελληνική Ομάδα Κυκλικής Βιοοικονομίας να συμβάλει στην υποστήριξη αυτών.
Εν συνεχεία, με βάση συγκεκριμένες θεματικές που τέθηκαν, ακολούθησε συζήτηση μεταξύ των συμμετεχόντων.
Ευκαιρίες και ανάγκες για την ανάπτυξη δράσεων κυκλικής βιοοικονομίας στην ΠΒΑ
Σχετικά με τους τομείς στους οποίους χρήζει να αναπτυχθούν δράσεις, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο αυξημένο κόστος των ζωοτροφών, τη στιγμή που υπάρχει μεγάλη ποσότητα βιομάζας που μένει αναξιοποίητη. Σημαντική για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού κρίνεται η συμβολή του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Το Κέντρο Βιώσιμης και Κυκλικής Βιοοικονομίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχει καταγράψει το διαθέσιμο δυναμικό βιομάζας στα νησιά της Λέσβου και της Χίου ενώ παράλληλα, εξετάζονται καινοτόμες λύσεις αξιοποίησης και άλλων αγροτικών υπολειμμάτων, όπως είναι το τυρόγαλο και ο κατσίγαρος. Επιπλέον, εφαρμόζεται σε πειραματικό επίπεδο η παραγωγή βιομάζας από μικροάλγη (σπιρουλίνα), η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ζωοτροφή ή ως μέσο παραγωγής ενέργειας ή ως μέσο ανάκτησης βιοπροϊόντων.
Φορείς που μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη της κυκλικής βιοοικονομίας στην ΠΒΑ
Όπως αναφέρθηκε στη συνάντηση, εκτός από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι Αναπτυξιακές Εταιρίες που έχουν έδρα το Βόρειο Αιγαίο, καθώς μπορούν να ενισχύσουν τις επιχειρηματικές δράσεις αναφορικά με την κυκλική βιοοικονομία στα νησιά. Συγκεκριμένα μπορούν να συνεισφέρουν στην ενσωμάτωση αρχών/μεθόδων της κυκλικής οικονομίας στις προϋποθέσεις για λήψη επιδοτήσεων.
Άλλοι φορείς που προωθούν έμπρακτα και πολύ δυναμικά τις αρχές της κυκλικής βιοοικονομίας στην ΠΒΑ είναι οι Κοιν.Σ.Επ. και οι ΜΚΟ. Ως παράδειγμα αναφέρθηκε η Κοιν.Σ.Επ. «Ηφαίστειο Ανεμώτιας» που εφαρμόζει μεθόδους όπως η κομποστοποίηση, η αξιοποίηση του βιοάνθρακα για την αύξηση της συγκράτησης του νερού και η χρήση του μαλλιού των προβάτων για εδαφοκάλυψη κατά την παραγωγή προϊόντων όπως η ρίγανη, τα μανιτάρια και το κρασί, τα οποία μετά διαχέονται στην αγορά. Σημαντικά είναι και τα βιωματικά εργαστήρια για την ευαισθητοποίηση του κοινού, που διοργανώνει η ίδια Κοιν.Σ.Επ., σχετικά με τις μεθόδους κυκλικής βιοοικονομίας. Παράλληλα, η ΜΚΟ Ινστιτούτο Αναγέννησης Σπόρου (Sporos Regeneration Institute), σε συνεργασία με την Κοιν.Σ.Επ Μοδούσας, διοργανώνει εκπαιδευτικές καμπάνιες σχετικά με τις αρχές της κυκλικής βιοοικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό προσφέρει δωρεάν τους θρυμματιστές της και την τεχνογνωσία της, ώστε να μπορούν οι παραγωγοί να κομποστοποιούν τα κλαδέματά τους.
Προκλήσεις για την ανάπτυξη δράσεων της κυκλικής βιοοικονομίας στην ΠΒΑ
Η ομάδα συμφώνησε ότι το υψηλό κόστος υλοποίησης και λειτουργίας των μεθόδων κυκλικής βιοοικονομίας, χωρίς την υποστήριξη από κρατικούς φορείς, λειτουργεί ανασταλτικά για την ανάπτυξη τους. Μία ακόμα πρόκληση είναι ότι οι μικρές ποσότητες διαθέσιμης βιομάζας είναι διάσπαρτες σε απομακρυσμένες περιοχές, με το κόστος της μεταφοράς για τη συγκέντρωσή τους να είναι αυξημένο.
Παράλληλα, η ελλιπής ενημέρωση προς τους παραγωγούς σχετικά με τα οφέλη που μπορούν να έχουν σε οικονομικό επίπεδο (όπως μέσω της δημιουργίας συνεταιριστικών ενεργειακών κοινοτήτων), σε περιβαλλοντικό, αλλά και σε επίπεδο καθημερινής διαβίωσης διαμορφώνει μια σύνθετη εικόνα προκλήσεων για την ανάπτυξη της κυκλικής βιοοικονομίας στην ΠΒΑ.
Στο τέλος της συζήτησης, η ομάδα κατέληξε ότι πρέπει να εντατικοποιηθούν οι δράσεις ενημέρωσης των παραγωγών, η προώθηση ομαδικών δράσεων για την υιοθέτηση κυκλικών πρακτικών και η δικτύωσή των παραγωγών με επενδυτές.
Η Ελληνική Ομάδα Κυκλικής Βιοοικονομίας αναμένεται να πραγματοποιήσει συνολικά έξι συναντήσεις, σε όλη τη διάρκεια υλοποίησης του RIBES. Από αυτές, οι τρεις θα γίνουν με φυσική παρουσία και οι άλλες τρεις υβριδικά (τόσο με φυσική παρουσία, όσο και διαδικτυακά), με σκοπό να αναδειχθούν τα αποτελέσματα των δράσεων του έργου.
Αν θέλετε να ενημερώνεστε για την πρόοδο των δράσεων του έργου RIBES, μπορείτε να πραγματοποιήσετε εγγραφή στο newsletter του, πατώντας εδώ.
Το έργο RIBES προωθεί τη μετάβαση 10 ευρωπαϊκών περιοχών σε νέα δυναμικά και κυκλικά οικονομικά μοντέλα βιοοικονομίας που ενισχύουν την κοινωνική καινοτομία. Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο της Συμφωνίας Επιχορήγησης με αριθμό 101134911.